চিবিল স্ক’ৰ কেনেকৈ বঢ়াব পাৰি? চিবিল স্ক’ৰ বঢ়োৱাৰ ১০ টা সহজ আৰু কাৰ্যকৰী উপায়।

আজিৰ যুগত আমাৰ জীৱনধাৰা এনেকুৱা হৈ পৰিছে যে কেতিয়াবা নহয় কেতিয়াবা আমাক বেংকৰ পৰা ঋণ বা লোন (Loan) লোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়। সেয়া ঘৰ সাজিবলৈ Home Loan ই হওক, বা চিকিৎসাৰ বাবে Personal Loan ই হওক। কিন্তু আপুনি লক্ষ্য কৰিছেনে যে একেই আয় থকা দুজন ব্যক্তিৰ এজনে সহজেই লোন পায় আৰু আনজনে নাপায়? ইয়াৰ মূল কাৰণ হ’ল CIBIL Score (চিবিল স্ক’ৰ)।

বহুতো মানুহে কম চিবিল স্ক’ৰৰ বাবে বেংকৰ পৰা খালি হাতে উভতি আহিবলগীয়া হয়। আপুনি যদি চিন্তিত যে আপোনাৰ চিবিল স্ক’ৰ কম আৰু আপুনি ভৱিষ্যতে Credit Card বা লোন নাপাব পাৰে, তেন্তে চিন্তাৰ কোনো কাৰণ নাই। চিবিল স্ক’ৰ এটা স্থায়ী সংখ্যা নহয়; ইয়াক সঠিক বিত্তীয় পৰিকল্পনাৰে বঢ়াব পাৰি।

এই ব্লগটোত আমি বিতংভাৱে আলোচনা কৰিম যে চিবিল স্ক’ৰ কেনেকৈ বঢ়াব পাৰি (How to increase CIBIL Score), ইয়াৰ গুৰুত্ব কি আৰু কি কি সৰু সৰু ভুলৰ বাবে আপোনাৰ স্ক’ৰ কমিব পাৰে।

চিবিল স্ক’ৰ কি? (What is CIBIL Score?)

চিবিল স্ক’ৰ হৈছে ৩০০ ৰ পৰা ৯০০ ৰ ভিতৰত এটা তিনি-অংকৰ সংখ্যা, যিয়ে আপোনাৰ ঋণ লোৱা আৰু পৰিশোধ কৰাৰ ইতিহাসক প্ৰতিফলিত কৰে। ভাৰতত, TransUnion CIBIL য়ে এই স্ক’ৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে।

• ৭৫০ বা তাতকৈ বেছি: এই স্ক’ৰটোক অতি উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়। এনে স্ক’ৰ থাকিলে আপুনি কম Loan Interest Rates (সুদৰ হাৰ)ত লোন পাবলৈ সক্ষম হয়।
• ৬০০-৭৫০: এইটো মধ্যমীয়া স্ক’ৰ। আপুনি লোন পাব পাৰে কিন্তু সুদৰ হাৰ বেছি হ’ব পাৰে।
• ৬০০ ৰ তলত: এই স্ক’ৰ থাকিলে বেংকে আপোনাক ঋণ দিবলৈ সংকোচ কৰিব পাৰে বা আপোনাৰ আবেদন নাকচ কৰিব পাৰে।

চিবিল স্ক’ৰ কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ? (Why is CIBIL Score Important?)

বেংক বা বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানবোৰে আপোনাক টকা দিয়াৰ আগতে জানিব বিচাৰে যে আপুনি টকা ঘূৰাই দিব পাৰিব নে নাই। চিবিল স্ক’ৰ হ’ল আপোনাৰ বিত্তীয় চৰিত্ৰৰ প্ৰমাণপত্ৰ।

১. সহজ ঋণ অনুমোদন (Easy Loan Approval): ভাল স্ক’ৰে লোন পোৱাৰ পথ সুগম কৰে।
২. কম সুতৰ হাৰ (Low Interest Rates): যদি আপোনাৰ স্ক’ৰ ৭৫০+ হয়, তেন্তে আপুনি বেংকৰ সৈতে কম সুতৰ হাৰৰ বাবে দৰদাম কৰিব পাৰে।
৩. দ্ৰুত প্ৰক্ৰিয়াকৰণ: ভাল চিবিল স্ক’ৰ থকা গ্ৰাহকৰ লোন এপ্লিকেচন বেংকে সোনকালে মঞ্জুৰ কৰে।
৪. ভাল ক্ৰেডিট কাৰ্ড অফাৰ: উচ্চ স্ক’ৰ থাকিলে আপুনি প্ৰিমিয়াম Credit Cards আৰু অধিক ক্ৰেডিট লিমিট পাবলৈ সক্ষম হয়।

চিবিল স্ক’ৰ কেনেকৈ বঢ়াব পাৰি? ১০ টা কাৰ্যকৰী উপায় (10 Ways to Increase CIBIL Score)

আপোনাৰ চিবিল স্ক’ৰ এদিনতে বাঢ়ি নাযায়। ইয়াৰ বাবে ধৈৰ্য আৰু সুশৃঙ্খল বিত্তীয় অভ্যাসৰ প্ৰয়োজন। তলত দিয়া উপায়সমূহ অৱলম্বন কৰিলে আপুনি ৩-৬ মাহৰ ভিতৰত ফলাফল দেখিবলৈ পাব।

১. সময়মতে EMI আৰু বিল পৰিশোধ কৰক (Pay EMI on Time)

আপোনাৰ চিবিল স্ক’ৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাত আটাইতকৈ ডাঙৰ ভূমিকা লয় আপোনাৰ পৰিশোধৰ ইতিহাসে। যদি আপুনি এটা বা দুটা Credit Card Bill বা লোনৰ EMI পলমকৈ দিয়ে, তেন্তে ই আপোনাৰ স্ক’ৰত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলায়।

• উপায়: আপোনাৰ ফোনত ‘Auto-Pay’ বা ৰিমাইণ্ডাৰ ছেট কৰক যাতে কোনো তাৰিখ মিছ নহয়।

২. ক্ৰেডিট ইউটিলাইজেচন ৰেচিঅ’ কমকৈ ৰাখক (Low Credit Utilization Ratio)

আপোনাৰ ক্ৰেডিট কাৰ্ডৰ লিমিট যদি ১ লাখ টকা হয় আৰু আপুনি প্ৰতি মাহে ৯০ হাজাৰ টকা খৰচ কৰে, তেন্তে ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল আপুনি ঋণৰ ওপৰত বেছি নিৰ্ভৰশীল। ইয়াক ‘Credit Hungry’ আচৰণ বুলি কোৱা হয়।

• পৰামৰ্শ: সদায় আপোনাৰ লিমিটৰ ৩০% ৰ তলত খৰচ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰক। অৰ্থাৎ ১ লাখৰ লিমিট থাকিলে ৩০ হাজাৰৰ বেছি খৰচ নকৰাই ভাল।

৩. বাৰে বাৰে নতুন লোনৰ বাবে আবেদন নকৰিব (Avoid Multiple Loan Applications)

যেতিয়াই আপুনি লোন বা ক্ৰেডিট কাৰ্ডৰ বাবে আবেদন কৰে, বেংকে আপোনাৰ চিবিল ৰিপোৰ্ট চেক কৰে। ইয়াক Hard Inquiry বুলি কোৱা হয়। কম সময়ৰ ভিতৰত বেছিবাৰ আবেদন কৰিলে বেংকে ভাবে যে আপোনাৰ টকাৰ বৰ প্ৰয়োজন আৰু আপুনি বিত্তীয়ভাৱে দুৰ্বল। ইয়ে আপোনাৰ স্ক’ৰ কমাই দিয়ে।

৪. ক্ৰেডিটৰ মিশ্ৰণ বজাই ৰাখক (Maintain a Credit Mix)

আপোনাৰ ঋণৰ পোর্টফলিওত বিভিন্ন ধৰণৰ ঋণ থকাটো ভাল। যেনে— এটা Secured Loan (Home Loan বা Car Loan) আৰু এটা Unsecured Loan (Personal Loan বা Credit Card)। ইয়ে দেখুৱায় যে আপুনি বিভিন্ন ধৰণৰ ঋণ চম্ভালিব জানে। অৱশ্যে, কেৱল স্ক’ৰ বঢ়াবলৈ লোন লোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই।

৫. পুৰণি ক্ৰেডিট কাৰ্ড বন্ধ নকৰিব (Keep Old Credit Cards Active)

অনেকে ভাবে যে ব্যৱহাৰ নোহোৱা পুৰণি ক্ৰেডিট কাৰ্ড বন্ধ কৰি দিয়া ভাল। কিন্তু চিবিল স্ক’ৰৰ ক্ষেত্ৰত ই ভুল। আপোনাৰ পুৰণি কাৰ্ডখনে আপোনাৰ দীঘলীয়া ‘Credit History’ দেখুৱায়। যিমানে পুৰণি ইতিহাস হ’ব, সিমানে আপোনাৰ স্ক’ৰ মজবুত হ’ব। গতিকে পুৰণি কাৰ্ডখন সক্ৰিয় ৰাখক, যদিওবা তাত খুব কম খৰচ কৰে।

৬. আপোনাৰ চিবিল ৰিপোৰ্ট নিয়মিত পৰীক্ষা কৰক (Check CIBIL Report Regularly)

কেতিয়াবা বেংকৰ ভুলৰ বাবেও আপোনাৰ স্ক’ৰ কমিব পাৰে। হয়তো আপুনি লোন পৰিশোধ কৰি দিছে, কিন্তু বেংকে চিবিলেলৈ আপডেট পঠোৱা নাই।

• উপায়: বছৰত এবাৰ বা দুবাৰ Free CIBIL Score Check কৰক। যদি কোনো ভুল দেখে, লগে লগে চিবিল ৱেবছাইটত গৈ ‘Dispute’ বা অভিযোগ দাখিল কৰক।

৭. ‘Settled’ ষ্টেটাছৰ পৰা সাৱধান হওক

যদি আপুনি লোনৰ টকা দিব নোৱাৰি বেংকৰ সৈতে বুজাবুজি কৰি কম টকা দি লোনটো বন্ধ কৰে, তেন্তে চিবিল ৰিপোৰ্টত ই ‘Closed’ বুলি নহয়, ‘Settled’ বুলি দেখুৱাব। ই ভৱিষ্যতে লোন পোৱাত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে। সদায় লোনৰ সম্পূৰ্ণ টকা দি ‘Closed’ ষ্টেটাছ পাবলৈ চেষ্টা কৰক।

৮. গেৰাণ্টাৰ (Guarantor) হোৱাৰ আগতে ভাবক

যদি আপুনি কাৰোবাৰ লোনৰ গেৰাণ্টাৰ হৈছে আৰু সেই ব্যক্তিজনে লোনৰ টকা সময়মতে দিয়া নাই, তেন্তে আপোনাৰ চিবিল স্ক’ৰো কমিব। গতিকে গেৰাণ্টাৰ হোৱাৰ আগতে সাৱধান হওক।

৯. ক্ৰেডিট লিমিট বঢ়াবলৈ অনুৰোধ কৰক

যদি বেংকে আপোনাক ক্ৰেডিট কাৰ্ডৰ লিমিট বঢ়োৱাৰ অফাৰ দিয়ে, তেন্তে গ্ৰহণ কৰক। লিমিট বাঢ়িলে আৰু খৰচ একে থাকিলে আপোনাৰ ‘Credit Utilization Ratio’ কমি যাব, যিটো স্ক’ৰ বঢ়োৱাত সহায়ক।

১০. Secured Credit Card ৰ ব্যৱহাৰ (Use FD based Credit Card)

যিসকলৰ চিবিল স্ক’ৰ একেবাৰে নাই বা খুব বেয়া, তেওঁলোকে বেংকত Fixed Deposit (FD) কৰি তাৰ বিপৰীতে ক্ৰেডিট কাৰ্ড ল’ব পাৰে। এই কাৰ্ডৰ বিল সময়মতে দিলে আপোনাৰ স্ক’ৰ দ্ৰুতগতিৰে বাঢ়িব।

চিবিল স্ক’ৰ বেয়া হোৱাৰ সাধাৰণ কাৰণসমূহ

১. EMI মিছ কৰা বা পলম কৰা।
২. ক্ৰেডিট কাৰ্ডৰ সম্পূৰ্ণ বিল নিদি কেৱল ‘Minimum Due’ দিয়া।
৩. অত্যাধিক লোন একেলগে লোৱা।
৪. ক্ৰেডিট ৰিপোৰ্টত থকা ভুল তথ্য।

কিমান দিনৰ ভিতৰত চিবিল স্ক’ৰ বাঢ়িব? (Time taken to improve score)

আপুনি যদি আজিৰ পৰা ভাল বিত্তীয় অভ্যাস আৰম্ভ কৰে, তেন্তে চিবিল স্ক’ৰত তাৰ প্ৰভাৱ পৰিবলৈ সাধাৰণতে ৪ ৰ পৰা ১২ মাহ সময় লাগে। ই এটা ধাৰাবাহিক প্ৰক্ৰিয়া। চিবিল স্ক’ৰ ৰাতিটোৰ ভিতৰতে সলনি নহয়, কিন্তু নিয়মিত প্ৰচেষ্টাৰ ফলত ই নিশ্চিতভাৱে উন্নতি হয়।

উপসংহাৰ (Conclusion)

আপোনাৰ চিবিল স্ক’ৰ হৈছে আপোনাৰ বিত্তীয় স্বাস্থ্যৰ দাপোন। “চিবিল স্ক’ৰ কেনেকৈ বঢ়াব পাৰি”— এই প্ৰশ্নটোৰ উত্তৰ আপোনাৰ হাততে আছে। সময়মতে বিল পৰিশোধ কৰা, ধাৰৰ বোজা কমোৱা আৰু বিত্তীয় বিশৃংখলতাৰ পৰা আঁতৰি থকাই হৈছে ইয়াৰ মূল মন্ত্ৰ। আজিৰ পৰাই এই টিপছসমূহ মানি চলক আৰু ভৱিষ্যতে Best Home Loan Offers আৰু বিত্তীয় সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰক।

মনত ৰাখিব, এটা ভাল চিবিল স্ক’ৰে আপোনাক কেৱল লোনেই নিদিয়ে, বৰঞ্চ আপোনাৰ টকাও বচায় (কম সুতৰ জৰিয়তে)।

সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন (FAQs)