পাতনি
প্ৰকৃতি আৰু মানুহৰ মাজত এক অবিচ্ছেদ্য সম্পৰ্ক আছে। পৰিৱেশ হ’ল আমাৰ চৌপাশৰ সেই জৈৱিক আৰু অজৈৱিক উপাদানসমূহৰ সমষ্টি, যিয়ে আমাক জীয়াই থকাত সহায় কৰে। কিন্তু দুৰ্ভাগ্যবশতঃ, বৰ্তমানৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ দ্ৰুত উন্নয়নৰ যুগত মানুহে নিজৰ বিলাসিতা আৰু প্ৰয়োজন পূৰণৰ বাবে প্ৰকৃতিৰ ওপৰত চলোৱা নিৰ্মম অত্যাচাৰৰ ফলত পৰিৱেশ আজি বিপৰ্যস্ত। পৰিৱেশৰ এই অস্বাভাৱিক পৰিবৰ্তনকেই আমি ‘পৰিৱেশ প্ৰদূষণ’ বুলি কওঁ। ই বৰ্তমান সময়ৰ এক ভয়াবহ গোলকীয় সমস্যা হিচাপে থিয় দিছে।
পৰিৱেশ প্ৰদূষণৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ
পৰিৱেশ প্ৰদূষণক মূলত চাৰিটা প্ৰধান ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি:
১. বায়ু প্ৰদূষণ:
বায়ু অবিহনে কোনো জীৱই জীয়াই থাকিব নোৱাৰে। কিন্তু কল-কাৰখানাৰ পৰা নিৰ্গত ক’লা ধোঁৱা, মটৰ গাড়ীৰ বিষাক্ত গেছ (যেনে কাৰ্বন মনোক্সাইড), বনজুই আৰু ৰাসায়নিক আৱৰ্জনাবোৰে বায়ুমণ্ডলৰ স্বাভাৱিক গেছৰ ভাৰসাম্য নষ্ট কৰিছে। ইয়াৰ ফলত মানুহৰ হাপানি, হাওঁফাওঁৰ কৰ্কট ৰোগ আৰু অন্যান্য শ্বাস-প্ৰশ্বাসজনিত সমস্যা বৃদ্ধি পাইছে।
২. জল প্ৰদূষণ:
পানীয়েই প্ৰাণ। কিন্তু চহৰৰ নলা-নৰ্দমাৰ লেতেৰা পানী, কল-কাৰখানাৰ বিষাক্ত ৰাসায়নিক বৰ্জনীয় পদাৰ্থ আৰু খেতিপথাৰত ব্যৱহাৰ কৰা অতিৰিক্ত সাৰ-কীটনাশক আদি নদ-নদীৰ পানীত মিহলি হৈ জল প্ৰদূষণ ঘটায়। ফলত খোৱাপানীৰ নাটনি হোৱাৰ লগতে জলচৰ প্ৰাণীসমূহৰ মৃত্যু ঘটে আৰু মানুহৰ গাত কলেৰা, জণ্ডিচ আদি বেমাৰ বিয়পে।
৩. মাটি প্ৰদূষণ:
মাটি আমাৰ খাদ্যৰ উৎস। কিন্তু প্লাষ্টিকৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰ, নগৰীয়া জাৱৰ-জোঁথৰ আৰু ৰাসায়নিক দ্ৰব্যৰ মিহলিৰ ফলত মাটিৰ উৰ্বৰা শক্তি ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পাইছে। প্লাষ্টিক কেতিয়াও পচি নাযায়, যাৰ ফলত ই মাটিৰ ভিতৰত থাকি গছৰ শিপা বৃদ্ধিত বাধা দিয়ে আৰু পৰিৱেশৰ দীৰ্ঘম্যাদী ক্ষতি কৰে।
৪. শব্দ প্ৰদূষণ:
আধুনিক জীৱনশৈলীৰ আন এক অভিশাপ হ’ল শব্দ প্ৰদূষণ। গাড়ীৰ উচ্চ শব্দৰ হৰ্ণ, লাউডস্পীকাৰৰ তীব্ৰ শব্দ, বিমানৰ শব্দ আৰু উদ্যোগিক যন্ত্ৰৰ শব্দই মানুহৰ শ্ৰৱণ শক্তি হ্ৰাস কৰাৰ লগতে মানসিক উত্তেজনা, উচ্চ ৰক্তচাপ আৰু হৃদৰোগৰ সৃষ্টি কৰে।
প্ৰদূষণৰ মূল কাৰণসমূহ
পৰিৱেশ প্ৰদূষণৰ বাবে প্ৰধানকৈ মানুহৰ কাৰ্যকলাপেই দায়ী:
- জনসংখ্যা বিস্ফোৰণ: বৰ্ধিত জনসংখ্যাৰ বাবে বাসস্থান আৰু খাদ্যৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিবলৈ মানুহে নিৰ্বিচাৰে গছ-গছনি কাটি বনাঞ্চল ধ্বংস কৰিছে।
- ঔদ্যোগিকীকৰণ: কল-কাৰখানাৰ সংখ্যা বৃদ্ধিৰ লগে লগে তাৰ পৰা ওলোৱা বৰ্জনীয় পদাৰ্থই বায়ু আৰু পানী বিষাক্ত কৰি তুলিছে।
- যান-বাহনৰ বৃদ্ধি: যাতায়তৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা পেট্ৰ’ল-ডিজেল চালিত গাড়ীৰ পৰা ওলোৱা ধোঁৱাই বায়ুমণ্ডলত কাৰ্বনৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি কৰিছে।
- প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ: বৰ্তমান বজাৰত প্লাষ্টিকৰ সহজলভ্যতাই পৰিৱেশৰ গুৰুতৰ ক্ষতি কৰিছে।
প্ৰদূষণৰ পৰিণাম: গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি
পৰিৱেশ প্ৰদূষণৰ আটাইতকৈ ভয়াৱহ পৰিণাম হ’ল ‘গোলকীয় উষ্ণতা’ বা ‘Global Warming’। বায়ুমণ্ডলত কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ দৰে গ্ৰীনহাউচ গেছৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত পৃথিৱীৰ গঢ় উষ্ণতা বাঢ়িবলৈ ধৰিছে। ইয়াৰ ফলত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ মেৰুৰ বৰফ গলি সাগৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ফলত ভৱিষ্যতে উপকূলীয় চহৰসমূহ পানীত নিমজ্জিত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। লগতে জলবায়ুৰ পৰিবৰ্তনে অকাল বানপানী, খৰাং আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ দৰে প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ মাতি আনিছে।
প্ৰতিকাৰৰ উপায়
পৰিৱেশক বচাবলৈ হ’লে আমি এতিয়াই সজাগ হ’ব লাগিব। ইয়াৰ বাবে তলত দিয়া পদক্ষেপসমূহ ল’ব পাৰি:
১. বৃক্ষৰোপণ: গছ হ’ল পৰিৱেশৰ হাওঁফাওঁ। যিমান পাৰি সিমান গছ ৰুব লাগে আৰু অৰণ্য সুৰক্ষিত কৰিব লাগে।
২. প্লাষ্টিক বৰ্জন: প্লাষ্টিকৰ মোনা ব্যৱহাৰ কৰা বন্ধ কৰি কাগজ বা কাপোৰৰ মোনা ব্যৱহাৰৰ অভ্যাস কৰিব লাগে।
৩. নৱীকৰণযোগ্য শক্তি: কয়লা বা পেট্ৰ’লৰ সলনি সৌৰ শক্তি, বায়ু শক্তি আদিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰিব লাগে।
৪. বৰ্জনীয় পদাৰ্থৰ ব্যৱস্থাপনা: জাৱৰ-জোঁথৰ য’তে ত’তে পেলাই নিদি সেইবোৰৰ সঠিক পুনৰাবৰ্তন (Recycling) কৰিব লাগে।
৫. সজাগতা: বিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয় আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে সাধাৰণ মানুহক প্ৰদূষণৰ কুফলৰ বিষয়ে অৱগত কৰিব লাগে।
সামৰণি
পৰিৱেশ আমাৰ সম্পদ নহয়, ই আমাৰ অস্তিত্ব। প্ৰকৃতি সুৰক্ষিত থাকিলেহে পৃথিৱীত মানৱ জাতিৰ ভৱিষ্যত সুৰক্ষিত হ’ব। আমি পাহৰি যোৱা উচিত নহয় যে আমি এই পৃথিৱীখন আমাৰ পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে পোৱা নাই, বৰঞ্চ আমাৰ সন্তানসকলৰ পৰাহে ধাৰ কৰিছোঁ। সেয়েহে, এখন নিকা, সেউজীয়া আৰু সুন্দৰ পৃথিৱী আমাৰ অনাগত প্ৰজন্মৰ বাবে এৰি থৈ যোৱাটো আমাৰ নৈতিক দায়িত্ব। আহক, আমি সকলোৱে হাতে হাত ধৰি পৰিৱেশ প্ৰদূষণমুক্ত কৰাৰ শপত লওঁ।
Abdur Rohman is an Electrical Engineer from Charaideo, Assam, who wears multiple hats as a part-time teacher, blogger, entrepreneur, and digital marketer. Passionate about education, he founded The Assam School blog to provide free, comprehensive textbook solutions, MCQs (Multiple Choice Questions), and other academic content for students from Class V to XII.