অসম কেৱল ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু চাহ বাগিচাৰ বাবেই বিখ্যাত নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ চহকী খাদ্য সংস্কৃতিৰ বাবেও বিশ্বজুৰি পৰিচিত। অসমীয়া খাদ্যৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বৈশিষ্ট্য হ’ল ইয়াৰ সৰলতা। ইয়াত মছলাৰ ব্যৱহাৰ অতি সীমিত, কিন্তু ঔষধি গুণযুক্ত শাক-পাছলি আৰু থলুৱা উপকৰণৰ প্ৰয়োগ অধিক।
আজিৰ এই প্ৰবন্ধটোত আমি অসমৰ এনে ১০ বিধ জনপ্ৰিয় পৰম্পৰাগত খাদ্যৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিম, যিবোৰৰ সোৱাদ নল’লে অসম ভ্ৰমণ আধৰুৱা হৈ ৰয়।
১. খাৰ (Khar)
অসমীয়া আহাৰৰ আৰম্ভণি হয় ‘খাৰ’ৰ জৰিয়তে। ই অসমীয়া ৰন্ধনশৈলীৰ এক অনন্য পৰিচয়। কল গছৰ বাকলি শুকুৱাই পুৰি তাৰ ছাইৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা তৰলটোক খাৰ বোলা হয়। এই খাৰৰ সৈতে অমিতা, কচু বা মাছৰ মূৰ দি বিভিন্ন ব্যঞ্জন তৈয়াৰ কৰা হয়। ই কেৱল সোৱাদযুক্তই নহয়, বৰঞ্চ হজম প্ৰক্ৰিয়াতো সহায় কৰে।
২. মাছৰ টেঙা (Maasor Tenga)
অসমীয়া মানুহৰ অতি প্ৰিয় এবিধ ব্যঞ্জন হ’ল মাছৰ টেঙা। নদীৰ সতেজ মাছৰ সৈতে ঔটেঙা, থেকেৰা, নেমু বা বিলাহী দি এই আঞ্জাখন ৰন্ধা হয়। বিশেষকৈ জহকালি দুপৰীয়াৰ আহাৰত মাছৰ টেঙাই শৰীৰলৈ শীতলতা কঢ়িয়াই আনে।
৩. বাঁহ গাজৰ আঞ্জা (Baah Gaaj)
বাঁহৰ কোমল গজালিক অসমীয়াত ‘বাঁহ গাজ’ বোলা হয়। ইয়াৰ এক বিশেষ গোন্ধ আৰু সোৱাদ আছে। মাছৰ সৈতে বা কুকুৰা মাংসৰ সৈতে বাঁহ গাজৰ ব্যঞ্জন অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। ইয়াৰ উপৰিও বাঁহ গাজৰ আচাৰ অসমৰ ঘৰে ঘৰে পোৱা যায়।
৪. পিঠা আৰু পনা (Pitha & Pana)
অসমৰ জাতীয় উৎসৱ বিহুৰ কথা পিঠা-পনাৰ অবিহনে ভাবিবই নোৱাৰি। তিল পিঠা, ঘিলা পিঠা, সুুতুলি পিঠা, চুঙা পিঠা আৰু লস্কৰা আদি অসমীয়া জলপানৰ অবিচ্ছেদ্য অংশ। বৰা চাউল আৰু গুৰৰ ব্যৱহাৰে এইবোৰক অধিক সোৱাদযুক্ত কৰি তোলে।
৫. হাঁহৰ মাংস আৰু কোমোৰা (Duck Meat with Ash Gourd)
শীতকালিৰ বিশেষ ভোজত হাঁহৰ মাংস আৰু কোমোৰাৰ আঞ্জা এক অপৰিহাৰ্য পদ। ক’লা জালুকৰ তীব্ৰ সোৱাদ আৰু কোমোৰাৰ কোমলতাই হাঁহৰ মাংসৰ সোৱাদ দুগুণ বৃদ্ধি কৰে। অসমৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলত এই ব্যঞ্জন আটাইতকৈ জনপ্ৰিয়।
৬. পঁইতা ভাত (Poita Bhat)
গৰমৰ দিনত অসমীয়া গাঁৱৰ মানুহৰ প্ৰিয় আহাৰ হ’ল পঁইতা ভাত। ৰাতি ৰৈ যোৱা ভাত পানীত তিয়াই থৈ পিছদিনা আলু পিতিকা, পুৰা মাছ আৰু সৰিয়হৰ তেলৰ সৈতে ইয়াক পৰিৱেশন কৰা হয়। ই শৰীৰ ঠাণ্ডা কৰি ৰাখে আৰু শ্ৰমজীৱী লোকক শক্তি প্ৰদান কৰে।
৭. দৰবীয় শাক (Medicinal Greens)
অসমীয়া খাদ্য তালিকাত বিভিন্ন ধৰণৰ বনশাকৰ গুৰুত্ব অসীম। মানিমুনি, ভেদাইলতা, মাটিকান্দুৰী আদি শাকৰ আঞ্জা বা চাটনি শৰীৰৰ বাবে অতি উপকাৰী। বিশেষকৈ মানিমুনিৰ সৈতে মাছৰ জোল পেটৰ অসুখৰ বাবে মহৌষধ।
৮. পুৰা মাছ আৰু পিতিকা (Roasted Fish & Pitika)
অসমীয়াত ‘পিতিকা’ নহ’লে ভাত সাঁজ সম্পূৰ্ণ নহয়। আলু পিতিকাৰ লগতে বেঙেনা পিতিকা, মাছ পিতিকা বা কণী পিতিকা অতি জনপ্ৰিয়। জুইত পুৰি লোৱা মাছৰ সোৱাদ সঁচাকৈয়ে অতুলনীয়।
৯. জহা চাউলৰ ভাত (Johua Rice)
অসমৰ সুগন্ধি ‘জহা চাউল’ বিশ্ববিখ্যাত। ইয়াৰ সুগন্ধই ভোক বঢ়াই তোলে। কেৱল গৰম ভাত হিচাপেই নহয়, জহা চাউলৰ পায়স বা পোলাও উৎসৱ-পাৰ্বনত বিশেষভাৱে তৈয়াৰ কৰা হয়।
১০. তিল দি ৰন্ধা কুকুৰা মাংস (Chicken with Black Sesame)
নামনি অসমৰ লগতে জনজাতীয় সমাজত তিল দি ৰন্ধা কুকুৰা মাংস অতি জনপ্ৰিয়। ক’লা তিল পিহি মাংসৰ সৈতে মিলাই ৰন্ধা এই আঞ্জাখন দেখিবলৈ ক’লা বৰণৰ হ’লেও ইয়াৰ সোৱাদ অতি চমৎকাৰ।
অসমীয়া পৰম্পৰাগত খাদ্য কেৱল পেট ভৰাবলৈ নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ লগত জড়িত হৈ আছে আমাৰ সংস্কৃতি আৰু ইতিহাস। প্ৰাকৃতিক উপাদানৰ সঠিক ব্যৱহাৰে অসমীয়া ৰন্ধনশৈলীক বিশ্বৰ ভিতৰতে অনন্য কৰি তুলিছে। আপোনাৰ প্ৰিয় অসমীয়া খাদ্য কোনটো? তলৰ কমেন্ট বক্সত আমাক জনাবলৈ নাপাহৰিব।
Abdur Rohman is an Electrical Engineer from Charaideo, Assam, who wears multiple hats as a part-time teacher, blogger, entrepreneur, and digital marketer. Passionate about education, he founded The Assam School blog to provide free, comprehensive textbook solutions, MCQs (Multiple Choice Questions), and other academic content for students from Class V to XII.
